2019

2. SNEEK - Ontwikkeling van breed inzetbare CAR-T-celtherapie

Soort kanker: Alles
Besteding: Vergroten kans op herstel
Nodig: €562.080
Ziekenhuis: VUMC (Dr. Maria Themeli)

Korte uitleg

Behandeling van patiënten met hun eigen afweercellen is veelbelovend, maar niet ideaal. Per patiënt moeten afweercellen afgetapt en opgekweekt worden. Dat is bewerkelijk en duur. In dit onderzoek wordt gezocht naar een methode om ‘universele stamcellen’ te ontwikkelen die voor elke patiënt ingezet kunnen worden.

Samenvatting

De behandeling van kankerpatiënten met hun eigen afweercellen staat volop in de belangstelling. De resultaten zijn veelbelovend, maar de methode is niet ideaal. Een belangrijk bezwaar is dat de behandeling niet universeel is: per patiënt moeten afweercellen worden afgetapt en opgekweekt voordat ze aan de patiënt kunnen worden teruggegeven. Zo’n patiëntspecifieke aanpak is tijdrovend, arbeidsintensief, foutgevoelig en duur.

Dr. Maria Themeli onderzoekt of het mogelijk is om een voorraad universele stamcellen aan te leggen die direct ‘van de plank’ beschikbaar zijn voor alle patiënten. Stamcellen zijn oneindig vermenigvuldigbaar, waardoor geen afweercellen meer geoogst hoeven te worden. Om de universele stamcellen om te vormen tot doelgerichte behandeling rust Themeli ze uit met een chimere antigeenreceptor (CAR), een soort antenne die de tumor van de patiënt specifiek herkent. Daarna laat ze de aangepaste stamcellen uitgroeien tot volwassen afweercellen. Deze CAR-T-cellen krijgt de patiënt als behandeling toegediend.

Om de effectiviteit van de behandeling te vergroten onderzoekt Themeli ook of ze de levensduur en de aanvalskracht van de CAR-T-cellen kan verbeteren.